Κάθε έξυπνη συσκευή πρέπει να «μιλά» με κάποιον τρόπο με τις υπόλοιπες. Ο τρόπος αυτός λέγεται πρωτόκολλο ή πρότυπο επικοινωνίας. Σκεφτείτε το σαν γλώσσα: δύο συσκευές που μιλούν την ίδια γλώσσα συνεννοούνται απευθείας, ενώ συσκευές με διαφορετική γλώσσα χρειάζονται «διερμηνέα».
Στο σπίτι, ο διερμηνέας αυτός είναι το hub. Γι' αυτό η επιλογή του hub έχει μεγαλύτερη σημασία από την επιλογή ενός μεμονωμένου προτύπου.
Τα πρότυπα με απλά λόγια
Zigbee
Ασύρματο πρότυπο χαμηλής κατανάλωσης, σχεδιασμένο ειδικά για αισθητήρες, διακόπτες και λάμπες. Δημιουργεί δίκτυο πλέγματος (mesh): οι συσκευές που τροφοδοτούνται από το ρεύμα μεταφέρουν το σήμα στις επόμενες, οπότε το δίκτυο γίνεται πιο δυνατό όσο προσθέτετε συσκευές. Οι αισθητήρες μπαταρίας κρατούν συνήθως πολύ καιρό. Υπάρχει τεράστια ποικιλία συσκευών από πολλούς κατασκευαστές, σε προσιτές τιμές.
Z-Wave
Επίσης ασύρματο, χαμηλής κατανάλωσης και mesh, αλλά λειτουργεί σε χαμηλότερη συχνότητα από το Wi-Fi (στην Ευρώπη γύρω στα 868 MHz). Αυτό σημαίνει λιγότερες παρεμβολές και συχνά καλύτερη διείσδυση στους τοίχους. Οι συσκευές περνούν από πιστοποίηση συμβατότητας. Η γκάμα είναι μικρότερη από του Zigbee και οι τιμές συνήθως λίγο υψηλότερες.
Matter και Thread
Το Matter είναι νεότερο πρότυπο, που υποστηρίζεται από τις μεγάλες εταιρείες του χώρου, μεταξύ αυτών οι Apple, Google, Amazon και Samsung. Ο στόχος του είναι μια συσκευή να δουλεύει με όλα τα μεγάλα οικοσυστήματα, με τοπικό έλεγχο. Το Matter μπορεί να ταξιδεύει πάνω από Wi-Fi, Ethernet ή Thread. Το Thread είναι ασύρματο δίκτυο mesh χαμηλής κατανάλωσης, παρόμοιο στη φιλοσοφία με το Zigbee, που χρειάζεται έναν «border router» για να συνδεθεί με το υπόλοιπο δίκτυο του σπιτιού.
Το Matter εξελίσσεται ακόμα: κάθε νέα έκδοση προσθέτει κατηγορίες συσκευών, και η υποστήριξη διαφέρει από κατασκευαστή σε κατασκευαστή. Είναι καλή επιλογή για το μέλλον, αλλά δεν καλύπτει ακόμα κάθε ανάγκη.
KNX
Ενσύρματο ανοιχτό πρότυπο, με ιστορία δεκαετιών και ευρεία χρήση σε κατοικίες και επαγγελματικά κτίρια. Οι συσκευές συνδέονται με ειδικό καλώδιο διαύλου που περνά στους τοίχους, και προγραμματίζονται με το επίσημο λογισμικό του προτύπου. Πολλοί κατασκευαστές φτιάχνουν συμβατό εξοπλισμό. Είναι ιδιαίτερα αξιόπιστο και μακρόβιο, αλλά προϋποθέτει καλωδίωση, άρα ταιριάζει κυρίως σε νέες κατασκευές και ριζικές ανακαινίσεις.
Και το Wi-Fi;
Πολλές φθηνές έξυπνες συσκευές συνδέονται απευθείας στο Wi-Fi του σπιτιού. Είναι εύκολες στην εγκατάσταση, αλλά συχνά εξαρτώνται από το cloud του κατασκευαστή και επιβαρύνουν το δίκτυο όταν είναι πολλές. Χρησιμοποιούμε Wi-Fi κυρίως για συσκευές που ούτως ή άλλως χρειάζονται εύρος ζώνης ή ρεύμα, και προτιμούμε μοντέλα που ελέγχονται τοπικά, όπως τα ρελέ Shelly πίσω από τους υπάρχοντες διακόπτες.
Σύγκριση με μια ματιά
| Zigbee | Z-Wave | Matter / Thread | KNX | |
|---|---|---|---|---|
| Σύνδεση | Ασύρματη, mesh | Ασύρματη, mesh | Ασύρματη (Thread, Wi-Fi) ή Ethernet | Ενσύρματη, καλώδιο διαύλου |
| Χρειάζεται νέα καλωδίωση | Όχι | Όχι | Όχι | Ναι |
| Κατανάλωση μπαταρίας | Χαμηλή | Χαμηλή | Χαμηλή στο Thread | Δεν εφαρμόζεται |
| Ποικιλία συσκευών | Πολύ μεγάλη | Μέτρια | Αυξάνεται | Μεγάλη, επαγγελματικός εξοπλισμός |
| Τοπικός έλεγχος | Ναι, μέσω hub | Ναι, μέσω hub | Ναι, από τον σχεδιασμό του | Ναι |
| Πού ταιριάζει | Αισθητήρες, λάμπες, διακόπτες σε υπάρχοντα σπίτια | Σπίτια με χοντρούς τοίχους, κλειδαριές, ρολά | Νέες συσκευές, φωνητικοί βοηθοί | Νέες κατασκευές, βίλες |
Ο πίνακας είναι γενικός οδηγός. Η κάθε συσκευή έχει τα δικά της χαρακτηριστικά, και στην πράξη αυτό που μετράει είναι πώς συνδυάζονται στο δικό σας σπίτι.
Πότε χρησιμοποιούμε το καθένα
- Υπάρχον διαμέρισμα ή μονοκατοικία: κυρίως Zigbee για αισθητήρες και φωτισμό, ρελέ Shelly πίσω από τους διακόπτες που ήδη έχετε, και Z-Wave όπου χρειαζόμαστε καλύτερη εμβέλεια μέσα από τοίχους.
- Νέες συσκευές και φωνητικός έλεγχος: Matter όπου ο εξοπλισμός το υποστηρίζει σωστά, ώστε να δουλεύει άνετα με Google, Alexa ή Siri.
- Νέα κατασκευή ή ριζική ανακαίνιση: KNX για φωτισμό, ρολά και κλιματισμό, σχεδιασμένο πάνω στα σχέδια μαζί με τον αρχιτέκτονα και τον ηλεκτρολόγο σας. Συχνά με ασύρματους αισθητήρες εκεί όπου η καλωδίωση δεν έχει νόημα.
- Κάμερες, ήχος, δίκτυο: Ethernet και PoE όπου είναι εφικτό, Wi-Fi mesh για τα υπόλοιπα.
Στην πράξη
Τα περισσότερα σπίτια που αναλαμβάνουμε συνδυάζουν δύο ή τρία πρότυπα. Δεν χρειάζεται να το σκεφτείτε εσείς: στη μελέτη σημειώνουμε ποιο πρότυπο χρησιμοποιεί κάθε συσκευή και γιατί.
Γιατί το NIX Hub σας κρατά ελεύθερους
Το NIX Hub βασίζεται στο Home Assistant, μια πλατφόρμα ανοιχτού κώδικα με πολύ μεγάλη κοινότητα, που υποστηρίζει Zigbee, Z-Wave, Matter, Thread, KNX και χιλιάδες ενσωματώσεις συσκευών και υπηρεσιών. Αυτό σημαίνει τρία πράγματα για εσάς:
- Δεν δεσμεύεστε σε μία μάρκα. Μπορούμε να διαλέξουμε την καλύτερη συσκευή για κάθε δουλειά, όχι αυτή που «ταιριάζει» με το υπόλοιπο οικοσύστημα.
- Όλα σε μία εφαρμογή. Φώτα Zigbee, κλειδαριά Z-Wave, λάμπα Matter και ρολά KNX εμφανίζονται μαζί και συμμετέχουν στα ίδια σενάρια.
- Το σύστημα μπορεί να μεγαλώσει. Αν σε λίγα χρόνια εμφανιστεί μια καλύτερη συσκευή, ή ένα νέο πρότυπο, προστίθεται στο ίδιο hub χωρίς να αλλάξετε ό,τι ήδη έχετε.
Επιπλέον, το NIX Hub λειτουργεί τοπικά, μέσα στο σπίτι σας. Περισσότερα για το γιατί αυτό έχει σημασία θα βρείτε στον οδηγό για τον τοπικό έλεγχο, και για το ίδιο το hub στη σελίδα NIX Hub.
Αν αγοράζετε μόνοι σας συσκευές
Αν έχετε ήδη έξυπνες συσκευές ή σκοπεύετε να αγοράσετε, προτιμήστε μοντέλα με Zigbee, Z-Wave ή Matter και ελέγξτε αν υποστηρίζουν τοπικό έλεγχο. Αποφύγετε, όπου μπορείτε, συσκευές που λειτουργούν μόνο μέσα από την εφαρμογή του κατασκευαστή. Στην αυτοψία ελέγχουμε τι από όσα έχετε μπορεί να ενταχθεί στο hub.